Szacunki Instytutu Prognoz i Analiz Gospodarczych (IPAG) pokazują, że z powodu istnienia szarej strefy w alkoholu w ciągu ostatnich trzech lat budżet państwa mógł stracić ok. 4,4 mld zł. Wartość tę można porównać do rocznych wydatków dużego miasta wojewódzkiego jak Katowice. Przedstawiciele branży ostrzegają, że bez zmian w polityce podatkowej straty fiskalne będą coraz większe. – Im wyższa akcyza, tym większa ucieczka konsumpcji poza legalny rynek – podkreśla Karol Stec, prezes Związku Pracodawców Polski Przemysł Spirytusowy.
Wzrost szarej strefy na rynku wyrobów spirytusowych zależy bezpośrednio od polityki fiskalnej państwa. Im wyższa akcyza, tym wyższa cena legalnego alkoholu i większe ryzyko przesuwania konsumpcji do szarej strefy
- mówi Karol Stec, prezes ZP PPS.
Wzrost stawek akcyzy nie przekłada się proporcjonalnie na wzrost dochodów budżetu państwa. To sygnał, że znajdujemy się blisko maksimum krzywej Laffera. Po przekroczeniu tego punktu kolejne podwyżki mogą prowadzić do spadku wpływów, ponieważ rośnie skala unikania opodatkowania
– wyjaśnia dr Bohdan Wyżnikiewicz, prezes IPAG.
Każda kolejna podwyżka kosztów to dla nas ryzyko utraty części i tak już niewielkiego rynku. Konkurujemy nie tylko między sobą, ale także z nielegalnymi wytwórcami, którzy nie płacą podatków i działają poza jakąkolwiek kontrolą
– mówi Karol Majewski, właściciel firmy „Nalewki Staropolskie”.
Potrzebna jest przewidywalna polityka akcyzowa oraz skuteczniejsze egzekwowanie prawa. Nadmierne obciążenia mogą przynosić efekt odwrotny do zamierzonego – zamiast zwiększać dochody budżetu, wzmacniają szarą strefę
– mówi Karol Stec.
Związek Pracodawców Polski Przemysł Spirytusowy (ZP PPS) to dobrowolna, samorządna i samofinansująca się organizacja branżowa, zrzeszająca 90% rynku mocnych alkoholi w Polsce, reprezentując zarówno międzynarodowe korporacje, jak i małe i średnie przedsiębiorstwa. Misją Związku jest wspieranie zrównoważonego rozwoju sektora spirytusowego, który pozytywnie wpływa na gospodarkę i rolnictwo. Branża spirytusowa generuje rocznie 25,7 mld zł wartości PKB, będąc jednym z istotnych sektorów przemysłowych w Polsce. Zatrudnia bezpośrednio około 4,5 tys. osób, a dzięki powiązaniom z innymi gałęziami gospodarki zapewnia łącznie blisko 86,8 tys. miejsc pracy. Każdego roku przemysł spirytusowy przetwarza 1,6 mln ton zbóż, w tym 954 tys. ton kukurydzy oraz 38 tys. ton ziemniaków. Eksport polskich wyrobów spirytusowych osiąga wartość 2,4 mld zł rocznie. Od 2008 roku ZP PPS we współpracy z partnerami społecznymi prowadzi działania edukacyjne na rzecz odpowiedzialnego spożywania alkoholu wśród dorosłych Polaków. W 2025 r. zainicjowała kampanię „Alkomity”, która przypomina, że każda forma alkoholu: piwo, wino, wódka czy whisky zawiera tę samą substancję – etanol. Oszacowanie mocy tych popularnych trunków umożliwia równanie: 2 kieliszki wódki 40% po 30 ml zawierają tyle samo etanolu (20 gramów), co 2 kieliszki wina 12% o poj. 100 ml czy jedno duże piwo (500 ml) o mocy 5%. Świadomość, co i w jakich ilościach konsumujemy, jest niezbędna do podejmowania rozsądnych decyzji. Celem organizacji jest także kreowanie pozytywnego wizerunku polskich produktów spirytusowych w Polsce i na świecie oraz kultywowanie tradycji produkcyjnych kształtowanych na przestrzeni kilkuset lat.