Erasmus także w fabrykach i warsztatach. Europejskie doświadczenie zdobywa się jeszcze przed pierwszą pracą

21 października 2026

Pierwsze zawodowe doświadczenie można dziś zdobyć w hiszpańskim przedsiębiorstwie, włoskim warsztacie czy niemieckim zakładzie produkcyjnym, i to jeszcze przed ukończeniem szkoły. Erasmus+ otwiera takie możliwości uczniom techników i szkół branżowych, a zainteresowanie mobilnością zawodową w Polsce jest duże. W 2024 r. w tym sektorze realizowano 708 projektów mobilnościowych, niemal dwukrotnie więcej niż w szkolnictwie wyższym. Znaczenie praktycznej nauki zawodu rośnie wraz z rozwojem nowych technologii i zmianami zapotrzebowania na pracowników. Według tegorocznej prognozy MEN szczególne znaczenie dla polskiej gospodarki mają 34 zawody, wśród nich automatyk, mechatronik, technik robotyk i technik elektromobilności. Jak przygotować młodych ludzi do pracy w branżach, które tak szybko się zmieniają? Jedną z odpowiedzi są doświadczenia zdobywane bezpośrednio w europejskich przedsiębiorstwach.

Erasmus już dawno wyszedł poza uniwersytety

Dla wielu Polek i Polaków Erasmus pozostaje synonimem studenckiej wymiany. Przez dwie dekady członkostwa Polski w UE z możliwości wyjazdu na zagraniczną uczelnię skorzystało ponad 266 tys. polskich studentów.1 Jak wskazuje raport „W rytmie zmian. 22 lata Polski w Unii Europejskiej”, program rozwinął się jednak znacznie szerzej, obejmując również uczniów szkół średnich, osoby uczące się zawodu, nauczycieli i organizacje młodzieżowe. Skalę zainteresowania tymi możliwościami pokazują też dane Narodowej Agencji Erasmus+. W 2024 r. w Polsce najwięcej projektów mobilnościowych realizowano właśnie w sektorze kształcenia i szkolenia zawodowego – 708, podczas gdy w szkolnictwie wyższym było ich 374, a w edukacji szkolnej 685. Oznacza to, że szkolnictwo zawodowe wyróżnia się pod względem liczby realizowanych projektów, choć największa pula finansowania mobilności trafiła do uczelni wyższych.2

Zagraniczne praktyki mogą odbywać się w przedsiębiorstwach oraz instytucjach kształcenia zawodowego. Uczniowie mają możliwość poznania organizacji pracy w innym kraju, wykorzystania umiejętności zdobytych w szkole i realizacji zadań związanych z przyszłym zawodem. Program przewiduje zarówno krótsze wyjazdy, trwające od 10 do 89 dni, jak i długoterminowe mobilności ErasmusPro, które mogą trwać od 90 dni do roku. Z wyjazdów mogą korzystać również niedawni absolwenci, pod warunkiem spełnienia zasad uczestnictwa w programie.3

Dla młodego człowieka wyjazd na zagraniczne praktyki to szansa, żeby jeszcze podczas nauki sprawdzić swoje umiejętności w środowisku zawodowym. W nowym miejscu trzeba porozumieć się z zespołem, odnaleźć w sposobie organizacji pracy, wykonać powierzone zadania. Takie doświadczenie może dać więcej pewności siebie przed pierwszą rekrutacją. Chcemy, żeby młodzi ludzie mogli korzystać z tych możliwości niezależnie od tego, czy wybierają studia, technikum czy szkołę branżową

- mówi Katarzyna Smyk, Dyrektorka Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce.

Robotyka, automatyka, nowe technologie. Praktyki coraz bliżej przyszłości gospodarki

Znaczenie zagranicznych doświadczeń zawodowych warto rozpatrywać w kontekście zmian zachodzących na polskim rynku pracy. W prognozie Ministerstwa Edukacji Narodowej na 2026 r. wskazano 34 zawody o szczególnym znaczeniu dla rozwoju państwa. Wśród nich znalazły się profesje związane z automatyką, robotyką, mechatroniką, energetyką, elektromobilnością czy nowoczesnym transportem.4

W wielu tych zawodach technologie i procesy produkcyjne szybko się rozwijają. Dlatego coraz większą wartość ma możliwość poznania różnych rozwiązań technicznych oraz sposobów organizacji pracy już na etapie edukacji. Zagraniczna mobilność może uzupełniać szkolne zajęcia i praktyki realizowane w Polsce, szczególnie gdy jej program odpowiada specjalizacji ucznia i pozwala mu zdobyć doświadczenie w rzeczywistych warunkach zawodowych.

Przykładem jest projekt Zespołu Szkół Technicznych im. Hipolita Cegielskiego w Śremie, nominowany w 2026 r. do Europejskiej Nagrody za Innowacyjność w Nauczaniu (EITA). Uczniowie kształcący się w zawodach technicznych odbywali praktyki w Hiszpanii. Podczas wyjazdu wykorzystywali wiedzę z przedmiotów ścisłych, technologie informacyjno-komunikacyjne i umiejętności językowe. Pracowali również z narzędziami cyfrowymi, w tym rozwiązaniami opartymi na sztucznej inteligencji oraz technologiami GIS i DTP.5

Takie projekty pokazują, jak szeroki może być zakres współczesnego kształcenia zawodowego. Uczniowie rozwijają umiejętności techniczne, uczą się współpracy z osobami z innych krajów i poznają sposoby rozwiązywania problemów zawodowych. Doświadczenia te mogą później wykorzystać zarówno w polskich przedsiębiorstwach, jak i podczas dalszej edukacji.

Zawód z międzynarodowym doświadczeniem

Praktyczne przygotowanie do pracy zajmuje już istotne miejsce w polskim szkolnictwie zawodowym. Według opublikowanego przez Komisję Europejską raportu „Education and Training Monitor 2025”, w 2024 r. 62% niedawnych absolwentów kształcenia zawodowego w Polsce zdobywało podczas nauki doświadczenie w miejscu pracy. To wynik wyższy od unijnego celu wyznaczonego na 2025 r., choć nieco niższy od średniej UE wynoszącej 65,3%.6

Erasmus+ rozszerza możliwości zdobywania takich doświadczeń o wymiar międzynarodowy. Uczestnicy mogą porównać metody pracy, poznać inne rozwiązania technologiczne i ćwiczyć komunikację zawodową w języku obcym. Dla przyszłego elektryka, mechatronika czy specjalisty od automatyki znajomość sposobów funkcjonowania przedsiębiorstw w innych państwach może być przydatna również wtedy, gdy swoją karierę planuje rozwijać w Polsce.

Znaczenie tych doświadczeń wykracza poza korzyści dla samych uczniów. Szkoły zyskują możliwość rozwijania współpracy z zagranicznymi partnerami, a nauczyciele – poznawania innych metod kształcenia i organizacji praktyk. Dobrze zaprojektowane projekty mogą też wzmacniać relacje między edukacją a przedsiębiorstwami, które w przyszłości będą zatrudniały absolwentów.

Europa chce więcej mobilności zawodowej

Potencjał zagranicznych praktyk dostrzegany jest w całej Unii Europejskiej. Z raportu Komisji Europejskiej opublikowanego w lipcu 2026 r. wynika, że w 2023 r. wskaźnik mobilności edukacyjnej w kształceniu zawodowym wynosił w UE 5,3%. Tymczasem cel przyjęty na 2030 r. zakłada osiągnięcie poziomu 12%.7 Europejskie państwa mają więc przed sobą perspektywę znacznego zwiększenia udziału młodych ludzi w zagranicznych doświadczeniach edukacyjnych i zawodowych.

Rozwój mobilności wpisuje się również w unijną inicjatywę Union of Skills, ukierunkowaną na rozwój umiejętności, podnoszenie kwalifikacji i lepsze wykorzystanie potencjału europejskiego rynku pracy. Wśród jej priorytetów znajduje się także wzmacnianie atrakcyjności kształcenia zawodowego oraz współpracy edukacji z gospodarką.8

Europa będzie potrzebowała osób, które potrafią pracować z nowymi technologiami i szybko odnajdywać się w zmieniającym się środowisku zawodowym. Dlatego tak ważna jest współpraca szkół z przedsiębiorstwami i otwieranie młodym ludziom dostępu do doświadczeń poza granicami własnego kraju. Polska ma duży potencjał w rozwijaniu mobilności zawodowej. Warto go wykorzystywać, bo umiejętności zdobyte podczas takich wyjazdów mogą pracować na przyszłość samych uczestników, polskich firm i całej europejskiej gospodarki

– mówi Katarzyna Smyk, Dyrektorka Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce.

Dla uczniów techników i szkół branżowych zagraniczne praktyki mogą stać się jednym z pierwszych ważnych etapów zawodowej drogi. Kontakt z innymi technologiami, organizacją pracy i międzynarodowym środowiskiem pozwala poszerzyć doświadczenia zdobywane w szkole, a także świadomiej planować dalszą edukację i zatrudnienie. Rozwój takich możliwości jest szczególnie istotny w perspektywie zmian technologicznych, które będą kształtować rynek pracy przez kolejne lata.

#EuroTipy to kampania Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce skierowana do pokolenia Z. Pokazuje młodym ludziom, jak korzystać z możliwości, jakie daje członkostwo Polski w UE, w pięciu obszarach: nauka, praca, rozwój, biznes i bezpieczeństwo. Więcej informacji można znaleźć na stronie kampanii #EuroTipy (eurotipy.pl) oraz w mediach społecznościowych Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce.

Źródła

1. Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce, „W rytmie zmian. 22 lata Polski w Unii Europejskiej”, s. 5.

2. Narodowa Agencja Erasmus+, „Raport roczny Erasmus+ 2024 już dostępny”.

3. Komisja Europejska, „Przewodnik po programie Erasmus+ – mobilność w kształceniu i szkoleniu zawodowym”.

4. Ministerstwo Edukacji Narodowej, „Prognoza zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku pracy 2026”.

5. Narodowa Agencja Erasmus+, „EITA – lista nominowanych 2026”.

6. Komisja Europejska, „Education and Training Monitor 2025 – Poland”.

7. Komisja Europejska, COM(2026) 363 final, dokument z 10 lipca 2026 r.

8. Komisja Europejska, „Unia umiejętności” (Union of Skills).

Kontakt dla mediów

Marta Angrocka-Krawczyk

Komisja Europejska Przedstawicielstwo w Polsce