Odpowiednio dobrane ćwiczenia, wykonywane samodzielnie podczas hospitalizacji związanej z przeszczepieniem krwiotwórczych komórek macierzystych, mogą pomóc pacjentom z nowotworami krwi ograniczyć pogorszenie sprawności fizycznej. Wskazują na to wyniki badań przeprowadzonych w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym we Wrocławiu w ramach projektu finansowanego przez Fundację DKMS. Efektem projektu są trzy publikacje naukowe, które dostarczają kolejnych argumentów za rozwijaniem rehabilitacji hematologicznej w Polsce.
Sprawność pacjenta ma znaczenie już przed przeszczepieniem
Pacjenci kwalifikowani do przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych często mają już za sobą długotrwałe i obciążające leczenie, które wpływa na ich kondycję fizyczną. Przeprowadzone badania pozwoliły nam lepiej ocenić skalę tych ograniczeń i pokazały, że obniżona sprawność występuje u wielu chorych jeszcze przed rozpoczęciem procedury transplantacyjnej. W trakcie hospitalizacji, terapii, szczególnie w warunkach izolacji, sprawność pacjentów może ulegać dalszemu pogorszeniu. Wyniki naszego projektu wskazują, że odpowiednio dobrane, proste ćwiczenia, mogą ograniczać ten proces w zakresie wybranych parametrów sprawności. Rehabilitacja stanowi jeden z elementów kompleksowej opieki nad pacjentem, choć możliwości jej prowadzenia zależą również od dostępności specjalistów i warunków organizacyjnych. Uzyskane wyniki dostarczają nam cennych informacji na temat możliwości wykorzystania prostych programów aktywności fizycznej w opiece nad pacjentami w okresie okołoprzeszczepowym.
– mówi prof. dr hab. n. med. Tomasz Wróbel, kierownik Kliniki Hematologii, Terapii Komórkowych i Chorób Wewnętrznych Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu
Prosty program ćwiczeń, obiecujące wyniki
Wyniki naszego badania pokazują, że nawet podczas intensywnego leczenia transplantacyjnego możliwe jest wdrożenie stosunkowo prostego programu aktywności fizycznej, dostosowanego do możliwości i stanu klinicznego pacjenta. Nie zaobserwowaliśmy istotnej poprawy wszystkich badanych parametrów sprawności, ale zauważyliśmy istotnie korzystniejszy przebieg zmian w zakresie mobilności funkcjonalnej i sprawności kończyn dolnych w grupie realizującej program autorehabilitacji w porównaniu z grupą kontrolną. Pacjent nie musi być w tym okresie wyłącznie biernym odbiorcą opieki – przy odpowiedniej kwalifikacji, instruktażu i współpracy z zespołem medycznym może aktywnie uczestniczyć w podtrzymywaniu swojej sprawności.
– mówi Michał Chmielewski, fizjoterapeuta i badacz
Nie chodzi jednak o intensywny trening ani jednakowy schemat dla wszystkich pacjentów. Aktywność musi być dostosowana do aktualnego stanu zdrowia, a rozwijanie rehabilitacji hematoonkologicznej wymaga nie tylko sprzętu, lecz także odpowiedniego przygotowania specjalistów.
– podsumowuje Michał Chmielewski
Od wyników badań do codziennej praktyki
Fundacja DKMS od samego początku wspierała realizację projektu badawczego prowadzonego przez Fundację Active Recovery, Uniwersytecki Szpital Kliniczny oraz Akademię Wychowania Fizycznego im. Polskich Olimpijczyków we Wrocławiu, w całości finansując badania. Był to nasz pierwszy tak duży projekt w obszarze rehabilitacji pacjentów hematologicznych. Dzięki niemu poznaliśmy wielu specjalistów, ekspertów i pasjonatów rehabilitacji, a także dostrzegliśmy nowe możliwości działania. Dziś jesteśmy współzałożycielami Inicjatywy na rzecz Rehabilitacji Hematologicznej, wspieramy finansowo i organizacyjnie przedsięwzięcia innych organizacji, a na kolejny rok mamy wiele planów – zarówno własnych, jak i realizowanych we współpracy z partnerami. Dla mnie osobiście najważniejsze jest jednak to, że wszystko, co dziś robimy w obszarze rehabilitacji hematologicznej, zaczęło się od jednej rozmowy z Piotrem Bursiewiczem, który powiedział: „Mam taki pomysł…”.
– mówi Ewa Nawrot, Ekspert ds. Współpracy z Organizacjami Pacjentów Fundacji DKMS
Kolejny krok: sprzęt i edukacja
Więcej informacji o Fundacji DKMS: http://www.dkms.pl/
***
Misją Fundacji DKMS jest znalezienie dawcy dla każdego pacjenta na świecie potrzebującego przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych. Fundacja działa w Polsce od 2008 roku jako Ośrodek Dawców Szpiku w oparciu o decyzję Ministra Zdrowia oraz jako niezależna organizacja pożytku publicznego wpisana do KRS 0000318602. To największy Ośrodek Dawców Szpiku w Polsce, w którym zarejestrowanych jest ponad 2,2 mln dawców, spośród których ponad 17 500 (październik 2026) oddało swoje krwiotwórcze komórki macierzyste lub szpik pacjentom zarówno w Polsce, jak i na świecie, dając im tym samym drugą szansę na życie. Aby zostać potencjalnym dawcą, wystarczy wejść na stronę www.dkms.pl i zamówić pakiet rejestracyjny do domu.













