1316 mieszkańców województwa zostało dawcami szpiku
Wyobraź sobie, że odbierasz telefon i słyszysz, że możesz uratować komuś życie. Taką wiadomość otrzymało już 1316 mieszkańców Wielkopolski, którzy zostali faktycznymi dawcami szpiku. Choć Polska jest 5. krajem na świecie pod względem liczby potencjalnych dawców, wielu pacjentów wciąż czeka na swojego „bliźniaka genetycznego”. Mieszkańcy regionu aktywnie to zmieniają. Z najnowszych danych Fundacji DKMS wynika, że dawcy z województwa wielkopolskiego dali szansę na życie pacjentom nie tylko z Polski, ale i m.in. w Stanach Zjednoczonych, Niemczech czy Turcji.
Lokalna skala, ale globalny zasięg
Obecnie w województwie wielkopolskim zarejestrowanych w bazie Fundacji DKMS jest 190 280 potencjalnych dawców szpiku. To 9% populacji mieszkańców regionu w wieku od 18 do 61 lat, czyli w przedziale wiekowym umożliwiającym zostanie dawcą komórek macierzystych lub szpiku. Średni wiek zarejestrowanego dawcy w regionie to 38,4 lat – dla porównania, średnia dla wszystkich aktywnych dawców w Polsce wynosi 38 lat.
Jak wygląda moment, w którym decydujemy się na dołączenie do bazy? Swoimi doświadczeniami chętnie dzielą się Ci, którzy rejestrację oraz donację mają już za sobą, tak jak Artur Horemski, faktyczny dawca szpiku z Poznania.
Zarejestrowałem się w czasie pandemii. Działo się wtedy tyle niedobrego, byliśmy zamknięci w domach i z poczucia braku sensu chciałem bardzo komuś pomóc. Pomyślałem, że jeśli gdzieś na świecie jest człowiek któremu mogę dać szansę na życie, to chcę się zaangażować. DKMS był mi wcześniej znany, bo zachorowała mama znajomego – mówi Artur.
Obalamy mity – fakty z regionu
Z dawstwem szpiku wciąż wiąże się wiele mitów, które powstrzymują nas przed rejestracją w bazie potencjalnych dawców szpiku. Czy sam zabieg jest bolesny i czy towarzyszy mu uzasadniony strach?
· Mit pobrania z kręgosłupa
To jeden z najpopularniejszych mitów krążących wokół dawstwa szpiku. W rzeczywistości pobranie szpiku nie ma nic wspólnego z kręgosłupem. Aż w 90% przypadków komórki macierzyste pobiera się z krwi obwodowej – samo pobranie przypomina donację krwi w stacjach krwiodawstwa. W pozostałych 10% szpik pobierany jest z talerza kości biodrowej – tę formę donacji stosuje się najczęściej w sytuacji, gdy pacjentem jest dziecko.
· Mit „stracenia” czegoś na zawsze
Zostając dawcą szpiku, niczego nie tracimy. W przypadku aferezy, czyli oddania krwiotwórczych komórek macierzystych z krwi obwodowej, oddajemy tylko nadmiar komórek, które zostały wyprodukowane przez nasz organizm w wyniku przyjmowania czynnika wzrostu.
Jeśli oddamy szpik z talerza kości biodrowej, nasze komórki zregenerują się w ciągu zaledwie 2-3 tygodni od donacji.
· Mit skomplikowanej procedury
Aż 90% dawców faktycznych, którzy wzięli udział w badaniu IMAS International - Badanie opinii dawców faktycznych, uważa procedurę pobrania komórek za nieskomplikowaną. Dawcy przez cały proces oddania są przeprowadzani przez koordynatorów Fundacji DKMS. Po potwierdzeniu zgodności genetycznej z pacjentem, fundacja kieruje dawcę na bezpłatne, kompleksowe badania (m.in. USG, EKG i rozszerzone badania laboratoryjne). Wsparcie nie kończy się jednak w momencie opuszczenia kliniki, ponieważ stan zdrowia dawców jest monitorowany przez 10 lat po pobraniu. Wszystko dlatego, że bezpieczeństwo i zdrowie dawców są priorytetem.
Szczerze? Zupełnie nie pamiętam bólu. Pamiętam tylko, że czułem, że robię coś tak pięknego i chyba te pozytywne emocje i to, że wydłużam komuś życie przyćmiło całą otoczkę bycia w szpitalu. Zrobiłbym to ponownie bez zastanowienia, bo to nic w porównaniu z tym, co czuję chory – dodaje dawca i nie ukrywa, że obawiał się procedury: Ze strachem było tak, że pojawił się tuż po telefonie, ale ekipa Fundacji DKMS tak dobrze się mną zaopiekowała, że ten strach szybko minął. Moja myśl była taka: „co może się stać?” przecież tak o mnie dbają, a jaki strach musi czuć mój bliźniak? On walczy o każdy kolejny dzień. Mój strach przestał być najważniejszy i pojawiła się ekscytacja.
Z Wielkopolski w najdalsze zakątki świata
Krwiotwórcze komórki macierzyste i szpik w Wielkopolsce pobiera się m.in. w Szpitalu Klinicznym Przemienienia Pańskiego oraz Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym w Poznaniu. Ratują życie pacjentów na całym świecie. Według statystyk Fundacji DKMS, poza Polską ten bezcenny lek trafia najczęściej do chorych w Stanach Zjednoczonych, Niemczech czy Francji. Dawca w dniu donacji otrzymuje – jeśli wyrazi taką chęć – trzy informacje o swoim „bliźniaku genetycznym”: kraj pochodzenia, płeć i orientacyjny wiek.
Sam pamiętam ten moment niepewności i myśl, czy na pewno dam radę. Z perspektywy czasu wiem, że strach był większy w mojej głowie, niż w rzeczywistości. Jeśli się wahacie dajcie sobie czas, pytajcie i idźcie krok po kroku. Dziś mam przede wszystkim pokorę i wdzięczność, że mogłem zrobić coś tak małego dla mnie, a tak wielkiego dla kogoś innego – podsumowuje Artur Horemski.
Każdego roku baza potencjalnych dawców szpiku powiększa się o kolejne osoby z województwa wielkopolskiego – tylko w ubiegłym roku dołączyło do niej 8349 mieszkańców. Rejestracja jest prosta, bezpłatna i wymaga jedynie pobrania wymazu z wewnętrznej strony policzka.
Czy wiesz, że?
· Polska zajmuje 5. miejsce na świecie i 3. w Europie pod względem liczby potencjalnych dawców szpiku i komórek macierzystych.
· To nie grupa krwi decyduje o genetycznym dopasowaniu pomiędzy dawcą a biorcą, a antygeny zgodności tkankowej HLA.
· Rodzina rzadko zostaje dawcą swojego bliskiego. Zaledwie około 25% pacjentów znajduje zgodnego dawcę krwiotwórczych komórek macierzystych wśród swoich bliskich. Największe prawdopodobieństwo zgodności występuje w przypadku rodzeństwa. 75% pacjentów musi otrzymać pomoc od osoby niespokrewnionej.
· Dawcą szpiku można zostać więcej niż jeden raz w życiu.
· Chociaż w bazie potencjalnych dawców rejestruje się więcej kobiet, w praktyce to mężczyźni częściej zostają faktycznymi dawcami.
· Tatuaż, piercing czy makijaż permanentny nie wykluczają z zostania dawcą szpiku.
· Potencjalnym dawcą szpiku może zostać ogólnie zdrowa osoba, w przedziale wiekowym 18-55 lat, o wskaźniku masy ciała (BMI) powyżej 16,5 i nie wyższym niż 40.
Chcesz dowiedzieć się więcej? Naszpikuj się wiedzą na stronie: https://www.dkms.pl/
Więcej informacji o Fundacji DKMS: http://www.dkms.pl/
***
Misją Fundacji DKMS jest znalezienie dawcy dla każdego pacjenta na świecie potrzebującego przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych. Fundacja działa w Polsce od 2008 roku jako Ośrodek Dawców Szpiku w oparciu o decyzję Ministra Zdrowia oraz jako niezależna organizacja pożytku publicznego wpisana do KRS 0000318602. To największy Ośrodek Dawców Szpiku w Polsce, w którym zarejestrowanych jest ponad 2,2 mln dawców, spośród których ponad 17 500 (październik 2026) oddało swoje krwiotwórcze komórki macierzyste lub szpik pacjentom zarówno w Polsce, jak i na świecie, dając im tym samym drugą szansę na życie. Aby zostać potencjalnym dawcą, wystarczy wejść na stronę www.dkms.pl i zamówić pakiet rejestracyjny do domu.
Justyna Rogowiec
Starszy Specjalista ds. PR, Fundacja DKMS
justyna.rogowiec@dkms.pl
tel. (+48) 668 669 327