724 mieszkańców województwa zostało dawcami szpiku
Wyobraź sobie, że odbierasz telefon i słyszysz, że możesz uratować komuś życie. Taką wiadomość otrzymało już 724 mieszkańców województwa warmińsko-mazurskiego, którzy zostali faktycznymi dawcami szpiku. Choć Polska jest 5. krajem na świecie pod względem liczby potencjalnych dawców, wielu pacjentów wciąż czeka na swojego „bliźniaka genetycznego”. Mieszkańcy regionu aktywnie to zmieniają. Z najnowszych danych Fundacji DKMS wynika, że dawcy z Warmii i Mazur dali szansę na życie pacjentom nie tylko z Polski, ale i m.in. w Kanadzie, Norwegii, a nawet Australii.
Lokalna skala, ale globalny zasięg
Obecnie w województwie warmińsko-mazurskim zarejestrowanych w bazie Fundacji DKMS jest 94 028 potencjalnych dawców szpiku. To 12% populacji mieszkańców regionu w wieku od 18 do 55 lat, czyli w przedziale wiekowym umożliwiającym rejestrację jako potencjalny dawca szpiku. Przekrój demograficzny udowadnia, że chęć niesienia pomocy nie ma wieku ani płci. Średni wiek zarejestrowanego dawcy w regionie to 39 lat – dla porównania, średnia dla wszystkich aktywnych dawców w Polsce wynosi 38 lat.
Jak wygląda moment, w którym decydujemy się na dołączenie do bazy? Swoimi doświadczeniami chętnie dzielą się Ci, którzy rejestrację oraz donację mają już za sobą, tak jak Paulina Górska, faktyczny dawca szpiku z województwa warmińsko-mazurskiego.
O dawstwie szpiku słyszałam już wcześniej, ale decyzję o rejestracji podjęłam pod wpływem impulsu. W październiku 2020 r., przeglądając media społecznościowe, trafiłam na profil Fundacji DKMS i zaczęłam czytać historie dawców i pacjentów. Bardzo mnie poruszyły. Pomyślałam, że ja też mogę kiedyś dać komuś szansę na życie, więc bez wahania zamówiłam pakiet rejestracyjny do domu. Nie przypuszczałam wtedy, że niecałe trzy lata później odbiorę telefon z informacją, że znalazł się mój „bliźniak genetyczny” – mówi Paulina Górska, faktyczna dawczyni szpiku z województwa warmińsko-mazurskiego.
Obalamy mity – fakty z regionu
Z dawstwem szpiku wciąż wiąże się wiele mitów, które powstrzymują nas przed rejestracją w bazie potencjalnych dawców szpiku. Czy sam zabieg jest bolesny i czy towarzyszy mu uzasadniony strach?
· Mit pobrania z kręgosłupa
To jeden z najpopularniejszych mitów krążących wokół dawstwa szpiku. W rzeczywistości pobranie szpiku nie ma nic wspólnego z kręgosłupem. Aż w 90% przypadków komórki macierzyste pobiera się z krwi obwodowej – samo pobranie przypomina donację krwi w stacjach krwiodawstwa. W pozostałych 10% szpik pobierany jest z talerza kości biodrowej – tę formę donacji stosuje się najczęściej w sytuacji, gdy pacjentem jest dziecko.
· Mit „stracenia” czegoś na zawsze
Zostając dawcą szpiku, niczego nie tracimy. W przypadku aferezy, czyli oddania krwiotwórczych komórek macierzystych z krwi obwodowej, oddajemy tylko nadmiar komórek, które zostały wyprodukowane przez nasz organizm w wyniku przyjmowania czynnika wzrostu.
Jeśli oddamy szpik z talerza kości biodrowej, nasze komórki zregenerują się w ciągu zaledwie 2-3 tygodni od donacji.
· Mit skomplikowanej procedury
Aż 90% dawców faktycznych, którzy wzięli udział w badaniu IMAS International - Badanie opinii dawców faktycznych, uważa procedurę pobrania komórek za nieskomplikowaną. Dawcy przez cały proces oddania są przeprowadzani przez koordynatorów Fundacji DKMS. Po potwierdzeniu zgodności genetycznej z pacjentem, fundacja kieruje dawcę na bezpłatne, kompleksowe badania (m.in. USG, EKG i rozszerzone badania laboratoryjne). Wsparcie nie kończy się jednak w momencie opuszczenia kliniki, ponieważ stan zdrowia dawców jest monitorowany przez 10 lat po pobraniu. Wszystko dlatego, że bezpieczeństwo i zdrowie dawców są priorytetem.
Kiedy na początku 2023 r. usłyszałam, że znalazł się mój „bliźniak genetyczny”, od razu powiedziałam: tak. Nie miałam wątpliwości, a ewentualny stres łagodziły opieka personelu medycznego oraz wsparcie koordynatorów Fundacji DKMS. Moje krwiotwórcze komórki macierzyste pobrano z krwi obwodowej. Samo pobranie było dla mnie bezbolesne, a po wszystkim czułam się bardzo dobrze. Bez chwili zastanowienia zrobiłabym to ponownie – dodaje Paulina.
Z warmińsko-mazurskiego w najdalsze zakątki świata
Krwiotwórcze komórki macierzyste i szpik ratują życie pacjentów na całym świecie. Według statystyk Fundacji DKMS poza Polską najczęściej trafiają do pacjentów w USA, Niemczech i Wielkiej Brytanii, jednak w historii regionu zdarzały się również donacje dla pacjentów z tak odległych miejsc jak Australia. Dawca w dniu donacji otrzymuje – jeśli wyrazi taką chęć – trzy informacje o swoim „bliźniaku genetycznym”: kraj pochodzenia, płeć i orientacyjny wiek.
Świadomość, że oddając cząstkę siebie, można dać komuś szansę na życie, jest niezwykłym doświadczeniem. Daje ogromne szczęście, ale też uczy pokory wobec zdrowia i sprawia, że jeszcze bardziej docenia się codzienność. Tym, którzy się wahają lub boją, powiedziałabym: nie pozwólcie, żeby strach powstrzymał Was przed zrobieniem pierwszego kroku. Dla Was może nim być rejestracja, a dla kogoś innego może to być początek nowego życia – podsumowuje Paulina Górska.
Każdego roku baza potencjalnych dawców szpiku powiększa się o kolejne osoby z województwa warmińsko-mazurskiego – tylko w ubiegłym roku dołączyło do niej 4 198 mieszkańców. Rejestracja jest prosta, bezpłatna i wymaga jedynie pobrania wymazu z wewnętrznej strony policzka.
Czy wiesz, że?
· Polska zajmuje 5. miejsce na świecie i 3. w Europie pod względem liczby potencjalnych dawców szpiku i komórek macierzystych.
· To nie grupa krwi decyduje o genetycznym dopasowaniu pomiędzy dawcą a biorcą, a antygeny zgodności tkankowej HLA.
· Rodzina rzadko zostaje dawcą swojego bliskiego. Zaledwie około 25% pacjentów znajduje zgodnego dawcę krwiotwórczych komórek macierzystych wśród swoich bliskich. Największe prawdopodobieństwo zgodności występuje w przypadku rodzeństwa. 75% pacjentów musi otrzymać pomoc od osoby niespokrewnionej.
· Dawcą szpiku można zostać więcej niż jeden raz w życiu.
· Chociaż w bazie potencjalnych dawców rejestruje się więcej kobiet, w praktyce to mężczyźni częściej zostają faktycznymi dawcami.
· Tatuaż, piercing czy makijaż permanentny nie wykluczają z zostania dawcą szpiku.
· Potencjalnym dawcą szpiku może zostać ogólnie zdrowa osoba, w przedziale wiekowym 18-55 lat, o wskaźniku masy ciała (BMI) powyżej 16,5 i nie wyższym niż 40.
Chcesz dowiedzieć się więcej? Naszpikuj się wiedzą na stronie: https://www.dkms.pl/
Więcej informacji o Fundacji DKMS: http://www.dkms.pl/
***
Misją Fundacji DKMS jest znalezienie dawcy dla każdego pacjenta na świecie potrzebującego przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych. Fundacja działa w Polsce od 2008 roku jako Ośrodek Dawców Szpiku w oparciu o decyzję Ministra Zdrowia oraz jako niezależna organizacja pożytku publicznego wpisana do KRS 0000318602. To największy Ośrodek Dawców Szpiku w Polsce, w którym zarejestrowanych jest ponad 2,2 mln dawców, spośród których ponad 17 500 (październik 2026) oddało swoje krwiotwórcze komórki macierzyste lub szpik pacjentom zarówno w Polsce, jak i na świecie, dając im tym samym drugą szansę na życie. Aby zostać potencjalnym dawcą, wystarczy wejść na stronę www.dkms.pl i zamówić pakiet rejestracyjny do domu.
Justyna Rogowiec
Starszy Specjalista ds. PR, Fundacja DKMS
justyna.rogowiec@dkms.pl
tel. (+48) 668 669 327