To najwyższy wynik w Polsce
Wyobraź sobie, że odbierasz telefon i słyszysz, że możesz uratować komuś życie. Taką wiadomość otrzymało już 1 579 mieszkańców województwa pomorskiego, którzy zostali faktycznymi dawcami szpiku. Choć Polska jest 5. krajem na świecie pod względem liczby potencjalnych dawców, wielu pacjentów wciąż czeka na swojego „bliźniaka genetycznego”. Mieszkańcy województwa pomorskiego aktywnie to zmieniają. Z najnowszych danych Fundacji DKMS wynika, że dawcy z Pomorza dali szansę na życie pacjentom nie tylko z Polski, ale i m.in. w Stanach Zjednoczonych, Niemczech, Francji czy Turcji.
Lokalna skala, ale globalny zasięg
Obecnie w województwie pomorskim w bazie Fundacji DKMS zarejestrowanych jest 201 922 potencjalnych dawców szpiku. To 14% populacji mieszkańców regionu w wieku od 18 do 61 lat, czyli w przedziale wiekowym umożliwiającym donację krwiotwórczych komórek macierzystych lub szpiku. To najwyższy wynik w Polsce! Średni wiek zarejestrowanego dawcy w regionie to 38,9 lat – dla porównania, średnia dla wszystkich aktywnych dawców w Polsce wynosi 38 lat.
Jak wygląda moment, w którym decydujemy się na dołączenie do bazy? Swoimi doświadczeniami chętnie dzielą się Ci, którzy rejestrację oraz donację mają już za sobą, tak jak Tomasz Kolos, faktyczny dawca szpiku z Pelplina.
Zarejestrowałem się po ślubie razem z żoną. Obydwoje w którymś miejscu zauważyliśmy reklamę, bądź historię związaną z Fundacją DKMS i postanowiliśmy się zarejestrować. O dawstwie szpiku wiedziałem wcześniej, ale dopiero od momentu rejestracji zacząłem się interesować tym tematem – mówi Tomasz.
Obalamy mity – fakty z regionu
Z dawstwem szpiku wciąż wiąże się wiele mitów, które powstrzymują nas przed rejestracją w bazie potencjalnych dawców szpiku. Czy sam zabieg jest bolesny i czy towarzyszy mu uzasadniony strach?
· Mit pobrania z kręgosłupa
To jeden z najpopularniejszych mitów krążących wokół dawstwa szpiku. W rzeczywistości pobranie szpiku nie ma nic wspólnego z kręgosłupem. Aż w 90% przypadków komórki macierzyste pobiera się z krwi obwodowej – samo pobranie przypomina donację krwi w stacjach krwiodawstwa. W pozostałych 10% szpik pobierany jest z talerza kości biodrowej – tę formę donacji stosuje się najczęściej w sytuacji, gdy pacjentem jest dziecko.
· Mit „stracenia” czegoś na zawsze
Zostając dawcą szpiku, niczego nie tracimy. W przypadku aferezy, czyli oddania krwiotwórczych komórek macierzystych z krwi obwodowej, oddajemy tylko nadmiar komórek, które zostały wyprodukowane przez nasz organizm w wyniku przyjmowania czynnika wzrostu.
Jeśli oddamy szpik z talerza kości biodrowej, nasze komórki zregenerują się w ciągu zaledwie 2-3 tygodni od donacji.
· Mit skomplikowanej procedury
Aż 90% dawców faktycznych, którzy wzięli udział w badaniu IMAS International - Badanie opinii dawców faktycznych, uważa procedurę pobrania komórek za nieskomplikowaną. Dawcy przez cały proces oddania są przeprowadzani przez koordynatorów Fundacji DKMS. Po potwierdzeniu zgodności genetycznej z pacjentem, fundacja kieruje dawcę na bezpłatne, kompleksowe badania (m.in. USG, EKG i rozszerzone badania laboratoryjne). Wsparcie nie kończy się jednak w momencie opuszczenia kliniki, ponieważ stan zdrowia dawców jest monitorowany przez 10 lat po pobraniu. Wszystko dlatego, że bezpieczeństwo i zdrowie dawców są priorytetem.
Pobranie szpiku nic nie boli. W moim przypadku wyglądało to jak zwykła procedura pobierania krwi - z tą różnicą, że wkłucia są robione w oba zgięcia łokciowe. Bez żadnego zawahania zrobiłbym to samo ponownie, bo jeżeli w tak prosty sposób można komuś pomóc, to według mnie trzeba tak się zachować – dodaje dawca.
Z Pomorza w najdalsze zakątki świata
Krwiotwórcze komórki macierzyste i szpik pobrane w klinice m.in. w Uniwersyteckim Centrum Klinicznym w Gdańsku ratują życie pacjentów na całym świecie. Według statystyk Fundacji DKMS, poza Polską najczęściej trafiają do chorych w USA, Wielkiej Brytanii czy Francji. Dawca w dniu donacji otrzymuje – jeśli wyrazi taką chęć – trzy informacje o swoim „bliźniaku genetycznym”: kraj pochodzenia, płeć i orientacyjny wiek.
Czuję, że było to spełnienie obowiązku. Cieszyłem się, że wszystko z mojej strony się udało i liczę w głębi serca, że ktoś otrzymał drugą szansę i że będzie mógł przeżyć swoje życie najlepiej jak tylko będzie umiał – podsumowuje Tomasz Kolos, a tym, którzy się wahają mówi: Największym motywatorem do tego, aby oddać szpik są według mnie słowa Danuty Siedzikówny ps. Inka, która przed śmiercią powiedziała: „Powiedzcie mojej babci, że zachowałam się jak trzeba”. Ty też zachowaj się jak trzeba, zacznij od rejestracji! Oddanie szpiku jest najłatwiejszą formą pomocy drugiemu człowiekowi, który tego naprawdę potrzebuje.
Każdego roku baza potencjalnych dawców szpiku powiększa się o kolejne osoby z województwa pomorskiego – tylko w ubiegłym roku dołączyło do niej 10 520 mieszkańców. Rejestracja jest prosta, bezpłatna i wymaga jedynie pobrania wymazu z wewnętrznej strony policzka.
Czy wiesz, że?
· Polska zajmuje 5. miejsce na świecie i 3. w Europie pod względem liczby potencjalnych dawców szpiku i komórek macierzystych.
· To nie grupa krwi decyduje o genetycznym dopasowaniu pomiędzy dawcą a biorcą, a antygeny zgodności tkankowej HLA.
· Rodzina rzadko zostaje dawcą swojego bliskiego. Zaledwie około 25% pacjentów znajduje zgodnego dawcę krwiotwórczych komórek macierzystych wśród swoich bliskich. Największe prawdopodobieństwo zgodności występuje w przypadku rodzeństwa. 75% pacjentów musi otrzymać pomoc od osoby niespokrewnionej.
· Dawcą szpiku można zostać więcej niż jeden raz w życiu.
· Chociaż w bazie potencjalnych dawców rejestruje się więcej kobiet, w praktyce to mężczyźni częściej zostają faktycznymi dawcami.
· Tatuaż, piercing czy makijaż permanentny nie wykluczają z zostania dawcą szpiku.
· Potencjalnym dawcą szpiku może zostać ogólnie zdrowa osoba, w przedziale wiekowym 18-55 lat, o wskaźniku masy ciała (BMI) powyżej 16,5 i nie wyższym niż 40.
Chcesz dowiedzieć się więcej? Naszpikuj się wiedzą na stronie: https://www.dkms.pl/
Więcej informacji o Fundacji DKMS: http://www.dkms.pl/
***
Misją Fundacji DKMS jest znalezienie dawcy dla każdego pacjenta na świecie potrzebującego przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych. Fundacja działa w Polsce od 2008 roku jako Ośrodek Dawców Szpiku w oparciu o decyzję Ministra Zdrowia oraz jako niezależna organizacja pożytku publicznego wpisana do KRS 0000318602. To największy Ośrodek Dawców Szpiku w Polsce, w którym zarejestrowanych jest ponad 2,2 mln dawców, spośród których ponad 17 500 (październik 2026) oddało swoje krwiotwórcze komórki macierzyste lub szpik pacjentom zarówno w Polsce, jak i na świecie, dając im tym samym drugą szansę na życie. Aby zostać potencjalnym dawcą, wystarczy wejść na stronę www.dkms.pl i zamówić pakiet rejestracyjny do domu.
Justyna Rogowiec
Starszy Specjalista ds. PR, Fundacja DKMS
justyna.rogowiec@dkms.pl
tel. (+48) 668 669 327