383 mieszkańców województwa zostało faktycznymi dawcami szpiku
Wyobraź sobie, że odbierasz telefon i słyszysz, że możesz uratować komuś życie. Taką wiadomość otrzymało już 383 mieszkańców województwa opolskiego którzy zostali faktycznymi dawcami szpiku. Choć Polska jest 5. krajem na świecie pod względem liczby potencjalnych dawców, wielu pacjentów wciąż czeka na swojego „bliźniaka genetycznego”. Mieszkańcy Opolszczyzny aktywnie to zmieniają. Z najnowszych danych Fundacji DKMS wynika, że dawcy z regionu dali szansę na życie pacjentom nie tylko z Polski, ale i m.in. w Stanach Zjednoczonych, Niemczech i Wielkiej Brytanii.
Lokalna skala, ale globalny zasięg
Obecnie na Opolszczyźnie zarejestrowanych w bazie Fundacji DKMS jest 52 716 potencjalnych dawców szpiku. To 10% populacji mieszkańców regionu w wieku od 18 do 61 lat, czyli w przedziale wiekowym umożliwiającym zostanie dawcą szpiku. Przekrój demograficzny udowadnia, że chęć niesienia pomocy nie ma wieku ani płci. Średni wiek zarejestrowanego dawcy w regionie to 38,4 lat – nieco powyżej średniej dla wszystkich aktywnych dawców w Polsce, których średni wiek wynosi 38 lat.
Jak wygląda moment, w którym decydujemy się na dołączenie do bazy? Swoimi doświadczeniami chętnie dzielą się Ci, którzy rejestrację oraz donację mają już za sobą, tak jak Dominika Aleksandroff, faktyczna dawczyni szpiku z Dąbrowy.
Zarejestrowałam się zaraz po ukończeniu 18 lat. Moi rodzice byli w bazie jako potencjalni dawcy od wielu lat. Zapalnikiem była chęć pomocy innej osobie - parę lat wcześniej na nowotwór chorowała moja mama – mówi Dominika.
Obalamy mity – fakty z regionu
Z dawstwem szpiku wciąż wiąże się wiele mitów, które powstrzymują nas przed rejestracją w bazie potencjalnych dawców szpiku. Czy sam zabieg jest bolesny i czy towarzyszy mu uzasadniony strach?
· Mit pobrania z kręgosłupa
To jeden z najpopularniejszych mitów krążących wokół dawstwa szpiku. W rzeczywistości pobranie szpiku nie ma nic wspólnego z kręgosłupem. Aż w 90% przypadków komórki macierzyste pobiera się z krwi obwodowej – samo pobranie przypomina donację krwi w stacjach krwiodawstwa. W pozostałych 10% szpik pobierany jest z talerza kości biodrowej – tę formę donacji stosuje się najczęściej w sytuacji, gdy pacjentem jest dziecko.
· Mit „stracenia” czegoś na zawsze
Zostając dawcą szpiku, niczego nie tracimy. W przypadku aferezy, czyli oddania krwiotwórczych komórek macierzystych z krwi obwodowej, oddajemy tylko nadmiar komórek, które zostały wyprodukowane przez nasz organizm w wyniku przyjmowania czynnika wzrostu.
Jeśli oddamy szpik z talerza kości biodrowej, nasze komórki zregenerują się w ciągu zaledwie 2-3 tygodni od donacji.
· Mit skomplikowanej procedury
Aż 90% dawców faktycznych, którzy wzięli udział w badaniu IMAS International - Badanie opinii dawców Faktycznych, uważa procedurę pobrania komórek za nieskomplikowaną. Dawcy przez cały proces oddania są przeprowadzani przez koordynatorów Fundacji DKMS. Po potwierdzeniu zgodności genetycznej z pacjentem, fundacja kieruje dawcę na bezpłatne, kompleksowe badania (m.in. USG, EKG i rozszerzone badania laboratoryjne). Wsparcie nie kończy się jednak w momencie opuszczenia kliniki, ponieważ stan zdrowia dawców jest monitorowany przez 10 lat po pobraniu. Wszystko dlatego, że bezpieczeństwo i zdrowie dawców są priorytetem.
Ciężko mówić o strachu, kiedy ma się świadomość, że jest się jedyną osobą na całym świecie, która może pomóc. Od początku wiedziałam, że chcę pomóc i dać komuś szansę na nowe życie. Sama świadomość, że mogę być dla kogoś nadzieją, dawała mi motywację i spokój. Miałam pobranie z krwi obwodowej. To nie boli! Krew jest pobierana z jednej ręki, a następnie wpływa do specjalnego urządzenia, które zbiera potrzebny materiał. Reszta wpływa do drugiej ręki. Przez całe pobranie oglądałam film. Oczywiście, że zrobiłabym to ponownie – dodaje dawczyni.
Z Opolszczyzny w najdalsze zakątki świata
Krwiotwórcze komórki macierzyste i szpik pobrane w polskich klinikach ratują życie pacjentów na całym świecie, nie tylko w Polsce. Według statystyk Fundacji DKMS, komórki dla zagranicznych pacjentów od dawców z regionu najczęściej trafiają do chorych w Stanach Zjednoczonych, Niemczech i Wielkiej Brytanii. Dawca w dniu donacji otrzymuje – jeśli wyrazi taką chęć – trzy informacje o swoim „bliźniaku genetycznym”: kraj pochodzenia, płeć i orientacyjny wiek.
Szczerze mówiąc, na co dzień nigdy się nad tym specjalnie nie skupiam. Jednak kiedy mam swoje gorsze momenty, czasem myślę sobie, że gdzieś jest osoba, której mogłam dać drugą szansę na życie. I wtedy pojawia się taka myśl, że mimo wszystko zrobiłam coś naprawdę ważnego i dobrego – podsumowuje Dominika i dodaje: Jeśli masz wątpliwości, nie pozwól, żeby strach Cię zatrzymał - dla Ciebie to tylko decyzja, a dla kogoś może być szansą na życie.
Każdego roku baza potencjalnych dawców szpiku powiększa się o kolejne osoby z województwa opolskiego – tylko w ubiegłym roku dołączyło do niej 1780 mieszkańców. Rejestracja jest prosta, bezpłatna i wymaga jedynie pobrania wymazu z wewnętrznej strony policzka.
Czy wiesz, że?
· Polska zajmuje 5. miejsce na świecie i 3. w Europie pod względem liczby potencjalnych dawców szpiku i komórek macierzystych.
· To nie grupa krwi decyduje o genetycznym dopasowaniu pomiędzy dawcą a biorcą, a antygeny zgodności tkankowej HLA.
· Rodzina rzadko zostaje dawcą swojego bliskiego. Zaledwie około 25% pacjentów znajduje zgodnego dawcę krwiotwórczych komórek macierzystych wśród swoich bliskich. Największe prawdopodobieństwo zgodności występuje w przypadku rodzeństwa. 75% pacjentów musi otrzymać pomoc od osoby niespokrewnionej.
· Dawcą szpiku można zostać więcej niż jeden raz w życiu.
· Chociaż w bazie potencjalnych dawców rejestruje się więcej kobiet, w praktyce to mężczyźni częściej zostają faktycznymi dawcami.
· Tatuaż, piercing czy makijaż permanentny nie wykluczają z zostania dawcą szpiku.
· Potencjalnym dawcą szpiku może zostać ogólnie zdrowa osoba, w przedziale wiekowym 18-55 lat, o wskaźniku masy ciała (BMI) powyżej 16,5 i nie wyższym niż 40.
Chcesz dowiedzieć się więcej? Naszpikuj się wiedzą na stronie: https://www.dkms.pl/
Więcej informacji o Fundacji DKMS: http://www.dkms.pl/
***
Misją Fundacji DKMS jest znalezienie dawcy dla każdego pacjenta na świecie potrzebującego przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych. Fundacja działa w Polsce od 2008 roku jako Ośrodek Dawców Szpiku w oparciu o decyzję Ministra Zdrowia oraz jako niezależna organizacja pożytku publicznego wpisana do KRS 0000318602. To największy Ośrodek Dawców Szpiku w Polsce, w którym zarejestrowanych jest ponad 2,2 mln dawców, spośród których ponad 17 500 (październik 2026) oddało swoje krwiotwórcze komórki macierzyste lub szpik pacjentom zarówno w Polsce, jak i na świecie, dając im tym samym drugą szansę na życie. Aby zostać potencjalnym dawcą, wystarczy wejść na stronę www.dkms.pl i zamówić pakiet rejestracyjny do domu.
Justyna Rogowiec
Starszy Specjalista ds. PR, Fundacja DKMS
justyna.rogowiec@dkms.pl
tel. (+48) 668 669 327